TEL:+(90)  212 210 97 92  FAKS:+(90) 212 210 38 61 GSM :+(90) 533 616 18 67 -+(90)  533 364 15 38 info@zeminarastirma.com

JEOFİZİK REZİSTİVİTE (ÖZDİRENC) ETÜDÜNÜN ARAZİYE UYGULANMASI

Yer altı suyu araştırmalarında  jeofizik rezistivite yöntemi yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu yöntemde  akım  elektrotları yardımıyla yere verilen elektrik akımının   çeşitli elektrot dizilimlerine bağlı olarak potansiyel elektrotları arasındaki potansiyel farkı ölçülür. Akım elektrotları arası mesafeyi  açtıkça yeraltındaki farklı tabakaların özdirençlerine bağlı olarak  potansiyel farkı ölçülür. Elektrot dizilimlerine bağlı geometrik çarpana göre potansiyel farkı değişecektir. Potansiyel farklarından görünür özdirençler hesaplanarak, çeşitli yöntemlerle her bir ölçü noktasında yer altı kesiti çıkarılabilir.

 Arazi çalışmalarında özel yapım bir elektrik özdirenç ölçüm aleti kullanılmaktadır (Resim3).  Bu alet düzeneğinde; 300 watt gücünde, akü ile çalışan doğru akım düzenleyici ve ölçü aleti, 12 volt, 60 Ah’lik akü, AB/2=800 m.lik iki adet arazi kablolu makara, 4 adet çelik elektrot, çeşitli bağlantı malzemeleri ve çekiçten oluşmaktadır.

Resim 3. Rezistivite cihazı.

İncelemelerde Schlumbeger elektrot düzenine göre  Düşey Elektrik Sondajı (DES) ölçüsü alınmaktadır (Şekil-1).  Görünür özdirenç değerleri hesaplanarak  Arazi eğrileri bilgisayarda değerlendirilerek (Şekil-2) arazinin jeolojisi ile birlikte yorumlanarak en uygun sondajı noktası ve sondajı derinliği belirlenmektedir.

Şekil –1 Elektrik Özdirenç Yönteminde Schulumberger Ölçü Düzeni.

Şekil –2 Rezistivite ölçü grafiği.